Iedereen kan te maken krijgen met grote tegenslag, zoals werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of schulden. Dan is het goed dat er een overheid is die steun biedt en daarbij goed kijkt naar individuele omstandigheden, want iedere situatie is verschillend. Wat mensen dan nodig hebben is enorm verschillend. Een steuntje in de rug, een goed gesprek, tijdelijk een uitkering. Maar soms ook een stevige hand of een streng gesprek als dat moet.
Staatssecretaris Tamara van Ark
Den Haag,
21
december
2017
|
13:20
Europe/Amsterdam

Begrotingsbehandeling SZW: staatssecretaris Van Ark over haar prioriteiten

Voorzitter, allereerst wil ik de leden van deze Kamer heel hartelijk danken voor hun inbreng. Een deel van hun vragen heb ik (al) schriftelijk beantwoord. Op andere vragen zal ik straks reageren. Dat zal ik doen in ‘thematische blokjes’, aan de hand van mijn drie beleidsprioriteiten. Dat zijn:

  • (bieden van) Perspectief op werk

  • (aanpak van) Schulden en armoede

  • Handhaving en fraudebestrijding

Voorzitter. Maar eerst wil ik kort op hoofdlijnen schetsen hoe ik aankijk tegen werk en sociale zekerheid. De meeste mensen kunnen het zelf rooien. Op eigen kracht. Dat laten mensen zien, elke dag weer, overal in Nederland. Ook als het tegenzit, komen mensen er vaak zelf weer bovenop.

Maar soms lukt het even niet. Iedereen kan te maken krijgen met grote tegenslag, zoals werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of schulden. Dan is het goed dat er een overheid is die steun biedt en daarbij goed kijkt naar individuele omstandigheden, want iedere situatie is verschillend.

Wat mensen dan nodig hebben is (dus) ook enorm verschillend. Een steuntje in de rug, een goed gesprek, tijdelijk een uitkering. Maar soms ook een stevige hand of een streng gesprek als dat moet.

Helaas is het niet altijd te voorkomen dat mensen hun baan kwijt raken of om andere reden uitvallen. Dan is het ontzettend belangrijk dat hun perspectief op werk niet achter de horizon verdwijnt. We moeten ervoor zorgen dat zij die langs de kant staan, zo veel en snel mogelijk (weer) aan het werk komen.

Machines schrijf je af, maar mensen niet!

Belangrijk is ook dat we ons realiseren dat banen vooral ontstaan in bedrijven. Daar liggen kansen voor werklozen om weer aan de slag te komen en zijn er mogelijkheden voor mensen met een beperking en andere kwetsbare groepen. Waar nodig met steun van de overheid.

Veel werkgevers willen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en deze mensen een plekje geven, maar dat moeten ze wel kunnen doen zonder bureaucratische zorgen. Bedrijven ‘ontzorgen’ biedt reëel perspectief op werk.

Voorzitter, werk is ook een krachtig wapen tegen schulden en armoede. Maar het is geen panacee. Iedereen kan in een problematische schuldensituatie terecht komen.

Mensen in een uitkering. Maar ook bijvoorbeeld tweeverdieners met heel behoorlijke inkomens.

Ook hier geldt dat elke situatie verschillend is. Maar hoe dan ook hebben schulden een desastreus effect op mensen. Snel handelen en laagdrempelige toegang tot goede schuldhulpverlening zijn dan ontzettend belangrijk. Zodat erger voorkomen wordt en mensen weer een nieuwe start kunnen maken.

Voorzitter, het is niet alleen belangrijk dat we een goed sociaal stelsel hebben dat recht doet aan individuele verschillen. We willen dat stelsel ook overeind houden. Daarom moeten we ons goed realiseren dat we die voorzieningen samen opbrengen.

Misbruik van voorzieningen moet daarom worden aangepakt. Dat is belangrijk voor de financiële houdbaarheid van ons sociale stelsel en voor het maatschappelijk draagvlak onder sociale voorzieningen.

Als we regels met elkaar afspreken, moeten we zorgen dat ze worden nageleefd. Dat geldt voor sociale voorzieningen, maar ook voor arbeidsomstandigheden, wettelijk minimumloon, of welk terrein dan ook.

Voorzitter, zonder goede handhaving en fraudebestrijding bestaan regels slechts op papier. Dan zijn het tandeloze tijgers die ruim baan laten aan bijvoorbeeld ontduiking van minimumloon of misbruik van uitkeringen. Dat schaadt het geloof in een eerlijk speelveld en ondermijnt het vertrouwen in de overheid.

Al met al hebben we in Nederland een sociaal stelsel dat in balans is. Een stelsel dat er is voor de mensen en niet andersom. En dat wil ik graag zo houden.